به متغیر میانجی متغیر مداخله­گر نیز گفته می­شود. متغیر میانجی یا مداخله­گر، متغیری است که نقش مکانیزم دارد و بین متغیرهای مستقل و وابسته قرار می­گیرد. به عبارت دیگر متغیر میانجی یکبار نقش متغیر مستغل و یکبار نقش متغیر وابشته را دارد و هدف از مطالعه نقش آن­ها در تحقیق بررسی چگونگی تاثیر یا مکانیزمی است که متغیر مستقل بر متغیر وابسته می­گذارد. در بررسی روابط میان متغیرها با وجود نقش متغیر میانجی بایستی اثرات مستقیم، غیر مستقیم و اثر کل مورد بررسی قرار گیرند(رامین­مهر، حمید، 1392). اثر کل از مجموع اثر مستقیم و غیر مستقیم به دست می­آید(بشلیده، کیومرث، 1391). در صورتی که اثر غیر مستقیم بیشتر از اثر مستقیم باشد، نقش واسطه­ای متغیر میانجی پذیرفته می­شود(رامین­مهر، حمید، 1392).

در ادامه یک فایل آموزش تصویری متغیر میانجی در spss و lisrel آورده شده است.

دانلود فایل